10 kwietnia 2018 r. w Kaohsiung na Tajwanie otwarto piątą edycję Taiwan International Fastener Show.

Początek XXI wieku w produkcji elementów złącznych należał zdecydowanie do Tajwanu. Ta mała wyspa  na Oceanie Spokojnym z powierzchnią wielkości Województwa Mazowieckiego i liczbą ludności sięgającej połowy ludności Polski, na tak małej powierzchni zlokalizowała przemysł trzęsący całym światem śrub, wkrętów, nakrętek, podkładek i nitów.

Kaohsiung i Gangshan

                Szczególne miejsce na mapie tajwańskiego przemysłu elementów złącznych zajmuje miasto Kaohsiung (z jego dzielnicą, dawniej oddzielnym liczącym 100 tys. mieszkańców miastem, Gangshan). To w tym miejscu na powierzchni o średnicy pięćdziesięciu kilometrów zlokalizowane jest 90% mocy produkcyjnych wytwarzających popularne fastenersy na tej niedużej wyspie. Na każdym kroku można spotkać albo fabrykę śrub czy wkrętów czy też różnego rodzaju nakrętek. To tutaj wynaleziono i opatentowano takie produkty jak m.in. nakrętka kołpakowa. Lokalizacja na małej przestrzeni fabryk specjalizującej się w dość podobnej produkcji prowadzi do powstania wąskiej specjalizacji, a co za tym idzie do wymiany wiedzy i doświadczenia. Jednocześnie sprowadza tam inne firmy, które mogą zająć się usługami pobocznymi, takimi jak: pokrywanie powłokami (to tutaj ma swoją fabrykę i duży oddział koncern zajmujący się produkcją specjalistycznych powłok antykorozyjnych – ATOTECH), kontrolą jakości (na optycznie sortujących maszynach), dostawą materiałów czy też niezbędnych narzędzi i form do maszyn produkcyjnych. Największe firmy (np. Boltun, osiągający sprzedaż na poziomie 600 mln USD rocznie ze sprzedaży elementów złącznych, który otworzył swoje fabryki dla dziennikarskiej wizyty) produkcję opierają o maszyny robione wg własnego projektu. Warto podkreślić, że chcąc konkurować z Chinami, Tajwan musiał wybrać jedną z dwóch opcji – albo ilością i niewysoką ceną, albo zaproponować wyższą jakość w wyższej cenie. Na ten moment wybrano to drugie rozwiązanie.

Targi elementów złącznych

                Nie powinno zatem dziwić miejsce, które wybrano na targi elementów złącznych. 10 kwietnia 2018 r. w Kaohsiung na Tajwanie otwarto piątą edycję Taiwan International Fastener Show. Głównym organizatorem była Tajwańska Rada Rozwoju Handlu Zagranicznego (TAITRA), a otwarcia dokonał Prezydent tej organizacji pan Walter Yeh. W wypowiedzi dla Fastenera zwrócił uwagę na fakt, że: “Elementy złączne stanowią prawie 2% całego tajwańskiego eksportu i są jednym z 9 kluczowych gałęzi naszej gospodarki. W 2017 roku przychody z tytułu eksportu elementów złącznych osiągnęły 4,3 mld USD, a nasze targi tylko w tym roku przyciągnęły ok. 2200 zagranicznych gości.” Warto podkreślić, że Tajwan jest dla Polski drugim największym dostawcą elementów złącznych w ostatnim pięcioleciu (Niemcy są głównym), o czym świadczą liczne reprezentacje polskich firm, które można było spotkać w Kaohsiung.  

Sama impreza zgromadziła creme de la creme tajwańskiego przemysłu produkującego elementy złączne. Bo chociaż Tajwan utracił pierwszeństwo w produkcji na świecie na rzecz Chin, to trzeba przyznać, że tutejsze firmy doskonale znajdują dla siebie coraz to nowsze zastosowania dla swoich produktów, będąc na dzień dzisiejszy najbardziej innowacyjnym producentem elementów złącznych na świecie. Zdjęcia z targów poniżej. Warto nadmienić, że targi na Tajwanie są trzecią największą tego typu imprezą branżową. W tym roku zgromadziły 415 wystawców (głównie z Tajwanu oraz w liczbie trzydziestu z Chin) oraz ponad 33 tysięcy zwiedzających (ok. 2200 zza granicy, najwięcej z Chin, Indii, Japonii, Stanów Zjednoczonych oraz Niemiec). Warto w tym miejscu poświęcić kilka słów o wystawcach. Przyjechały niewątpliwie firmy największe na Tajwanie, jak i te które mają dopiero przed sobą największe sukcesy. Produktowo można było znaleźć dostawcę na każdy produkt. Jednak kluczowymi branżami, na których skupiony jest tajwański producent to branża budowlana (blachowkręty samowiercące od zwykłych dachowych w odpowiedniej kolorystyce RAL, poprzez nierdzewne, bi-metale aż po specjalne wkręty ze stali węglowej ze specjalną powłoką chroniącą przed czerwoną korozją w komorze solnej do 1500 godzin) oraz szeroko rozumiana automotive. Postawione wysoko wymagania jakościowe przez producentów części samochodowych oraz bezpośrednio przez montażownie samochodowe powodują, że tajwańscy producenci z certyfikatem TS 16949 znajdują swoich klientów wśród najbardziej znanych globalnych marek samochodowych (warto nadmienić, że wg różnych badań branża automotive jest odbiorcą ok. 20-25% wszystkich elementów złącznych na świecie). Oprócz standardowych wyrobów, można było spotkać dostawców na wszelkiego rodzaju wyroby rysunkowe. Praktycznie z każdą potrzebą (jeśli występowało odpowiednie minimum zakupowe) można było znaleźć właściwego dostawcę.

W tym miejscu warto nadmienić też samą zmianę postawy Tajwańczyków. Jeszcze niedawno panowało wśród nich pewnego rodzaju przygnębienie faktem, że Chiny wyprzedziły ich nie tylko w globalnej produkcji, ale również w eksporcie (obecnie – Tajwan ok. 4,3 mld USD, a Chiny 7,8 mld USD). Ciekawostką wartą nadmienienia jest fakt, że średnia wartość kilograma elementów złącznych eksportowanych z Tajwanu wynosi 2,7 USD, podczas gdy z Chin 1,7 USD. To świadczy o tym, że na ten moment Tajwan wciąż sprzedaje produkty bardziej przetworzone, mniej zestandaryzowane oraz o większych wymaganiach jakościowych podczas gdy Chiny nastawione są bardziej na elementy powtarzalne w wysokich seriach. Nie powinno to nikogo dziwić, w końcu Chiny mogą liczyć na ogromny rynek krajowy (szacunki mówią nawet o 10 mld USD krajowego rynku na elementy złączne w Chinach), podczas gdy Tajwan tak naprawdę ok. 95% swojej produkcji wysyła za granicę. Ale wracając do postawy Tajwańczyków – dziś dominuje już przekonanie, że Chiny znalazły swoją drogę w elementach złącznych, a Tajwan swoją. Każdy kraj wykorzystuje swoje atuty. Tajwan wiedzę i doświadczenie, a Chiny ogromną skalę produkcji (warto porównać liczby producentów elementów złącznych, w Tajwanie jest to ok. 1250 przedsiębiorstw, a w Chinach – ok. 10 000). Dzisiaj przedstawiciele tajwańskich fabryk szukają w większym stopniu dystrybutorów nastawionych na jakość i wiedzę niż na znormalizowane produkty. Nierzadko (w Polsce spotkałem się z tym już kilkukrotnie) również nawiązują bezpośrednią współpracę z finalnym odbiorcą.

Tajwan a Polska 

Tajwan jest ważnym partnerem handlowym dla Polski pod względem produkcji elementów złącznych. Nieprzerwanie od 2011 roku jest drugim największym dostawcą fastenersów do Polski (po Niemczech). Nawet zniesienie ceł antydumpingowych w lutym 2016 r. przez Komisję Europejską na większość produkowanych w Chinach śrub i wkrętów nie doprowadziły do detronizacji Tajwanu z drugiego miejsca. Warto wspomnieć na ogromną dynamikę obrotów pomiędzy Polską i Tajwanem (patrz tabela 1). Do 2009 r. był to stabilny wzrost (podwojenie obrotów w 5 lat). Jednak wtedy na produkowane w Chinach elementy złączne zostały nałożone drakońskie cła antydumpingowe, co doprowadziło do tego, że w zaledwie 2 lata obroty z Tajwanem znów podwoiły się (co daje w ciągu sześciu lat od 2005 do 2011 roku czterokrotne zwiększenie zakupów przez polskich przedsiębiorców na Tajwanie). Od tego czasu można mówić o stabilizacji na poziomie 80 mln USD. Gdy w 2016 r. Komisja Europejska znosiła cła antydumpingowe na chińskie wyroby, można było oczekiwać, że największym stratnym będzie Tajwan, ale nic takiego nie miało miejsca. Z prostej przyczyny – Tajwan już nie nastawia się na eksport zestandaryzowanych elementów złącznych (a głownie takich dotyczyły cła antydumpingowe). Być może kilka firm tajwańskich ucierpi, ale w skali całego kraju są to jednostki. Dlatego też dziś polscy przedsiębiorcy jeżeli szukają niskich cen zakupu na wyrobach znormalizowanych produkowanych w ogromnych seriach udają się do Chin, a jeśli szukają wyrobów drogich jednostkowo, wysoce przetworzonych, specjalnych z ogromną kontrolą jakości – to szukają na Tajwanie. 

Tabela 1: Import elementów złącznych do Polski z Tajwanu i Chin w latach 2004-2016 [mln USD)

 

rok

Chiny

Tajwan

2004

20,7

19,9

2005

36,7

18,5

2006

61,7

21,6

2007

91,6

25,3

2008

123,9

39,3

2009

45,1

39,4

2010

45,7

56,6

2011

63,3

83,8

2012

55,0

80,3

2013

54,0

80,7

2014

71,2

94,8

2015

65,7

80,0

2016

67,0

76,2

Źródło: obliczenia własne na podstawie danych Głównego Urzędu Statystyczneg

Tajwan mierzy siły na zamiary

 Oprócz wiodącej roli w projektowaniu nowych produktów oraz poprawiania serwisu i jakości Tajwan pełni też aktywną rolę finansową na rynku. Niewątpliwie jest inwestorem w wielu chińskich fabrykach, gdzie implementuje swój styl zarządzania. Wykorzystuje wiedzę swoich ludzi, do tego by dotrzeć do ogromnego chińskiego rynku (który jest szóstym odbiorcą tajwańskich wyrobów, pod względem wartości; Polska jest 13). Oprócz licznych fabryk w Chinach, Tajwan jest też bardzo ważnym inwestorem w Wietnamie, gdzie z racji taniej ziemi oraz niewysokich płac, może przenosić część swojej produkcji. Niewątpliwie Tajwan buduje swoją potęgę drugiego najważniejszego producenta elementów złącznych na świecie. Dodatkowo liczna kadra inżynierska pracuje nad nowymi produktami i nowymi maszynami, które eksportuje do innych państw producenckich (oprócz wymienionych Chin i Wietnamu również do Indii).

Marek Łangalis